VİYANA - SNmedia.at/Brüksel’de bu hafta yapılan toplantılarda AB liderleri, düzensiz göçle mücadelede yeni stratejiler geliştirilmesini tartıştı. Konunun uzmanları ise yapay zeka ile desteklenen gözetim sistemlerinin sınır politikalarında giderek daha fazla yer bulduğuna dikkat çekti.
12 Ülke Yapay Zeka Destekli Sistemleri Test Ediyor
Euronews Next’e konuşan uzmanlar, AB’ye üye 12 ülkenin sınır kontrollerinde otomatik sistemleri test ettiğini ya da halihazırda kullandığını belirtti. Özellikle Yunanistan ve Türkiye sınırındaki Meriç bölgesi, bu teknolojilerin uygulandığı başlıca yerlerden biri.
Göçmenler Üzerinde Deneme Yanılma Uygulaması
İngiltere’de Warwick Üniversitesi’nde görev yapan Doç. Dr. Derya Özkul, yapay zeka sistemlerinin özellikle göçmenler üzerinde test edildiğini ve bu kişilerin sürece dair hiçbir söz hakkı olmadığını belirtti. Özkul, "Göçmenler çoğu zaman sistemin nasıl çalıştığını bile bilmiyorlar ve hataların bedelini onlar ödüyor" dedi.
Almanya’da Yapay Zeka ile Dil ve Lehçe Tespiti
Almanya Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (BAMF), sığınmacıların menşe ülkelerini belirlemek amacıyla ses kayıtları üzerinden otomatik lehçe tanıma yazılımı kullanıyor. Beş Arap lehçesini tanıyabilen bu sistem, 2023 yılında yapılan başvuruların yaklaşık %13’ünde uygulandı.
Karar Yetkisi İnsanlarda Kalmaya Devam Ediyor
Alman yetkililer, yapay zekanın yalnızca destekleyici bir araç olduğunu vurguluyor. Nihai kararın hâlâ insanlar tarafından verildiği, sistemin sadece bilgi toplama ve analiz aşamasında kolaylık sağladığı ifade ediliyor.
Centaurus ve Hyperion: Sınır Gözetiminde Yeni Nesil Teknolojiler
AB, sınır güvenliği için Centaurus adlı projeye yatırım yaptı. Bu sistem, Yunanistan’daki gözaltı merkezlerinde davranış analiz algoritmaları ve dronlarla göçmen hareketlerini izliyor. Aynı zamanda Hyperion projesi ile biyometrik parmak izi verileri kullanılarak giriş-çıkış kontrolü sağlanıyor.
İnsan Hakları Endişesi: Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik Tartışmaları
Yunanistan Ulusal İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Maria Gavouneli, bu teknolojilerin temel hak ve özgürlükler açısından ciddi riskler taşıdığına dikkat çekti. Gavouneli, "Gelecekte en büyük sorun şeffaflık ve hesap verilebilirlik olacak" dedi.
Sualtı Dronlarıyla Göçmen Kaçakçılığına Karşı Mücadele
COMPASS2020 adlı bir başka AB destekli projede, deniz gözetimi için otonom su altı dronları kullanılıyor. Bu dronlar, göçmen kaçakçılığını tespit etmek amacıyla devriye gemilerinin menzilini genişletiyor.
PROMENADE ile Açık Denizlerde AI Tabanlı Gözetim
PROMENADE projesi kapsamında, deniz sınırlarının daha uzak noktalarında yapay zeka destekli izleme sistemleri devreye alınıyor. Bu sistemler, 370 kilometre uzaklıktaki bölgelerde bile göçmen hareketlerini analiz edebiliyor.
Gelecekte Neler Olacak? AB’nin Yapay Zeka Vizyonu
Avrupa Komisyonu'nun 2020 tarihli beyaz kitabında, sınır güvenliği için gelecekte kullanılması planlanan yapay zeka uygulamaları sıralandı. Bunlar arasında yüz tanıma, duygu analizi, parmak izi taraması ve risk değerlendirme algoritmaları öne çıkıyor.